Δευτέρα, 1 Δεκεμβρίου 2014

Η ετυμολογία του ονόματος του Αχιλλέα

Ο ισχυρότερος ήρωας των Αχαιών στην επική παράδοση φέρει όνομα, το οποίο έχει γνήσια μυκηναϊκή καταγωγή, αφού απαντά και στις μυκηναϊκές πινακίδες της Εποχής του Χαλκού ως όνομα καθημερινών ανθρώπων και στην Κνωσό και στην Πύλο (Αχιλλεύς, Αχιλλήwει -ονομαστική και δοτική αντίστοιχα). Παλιότερα υπήρχε μια τάση να συνδεθεί το όνομα με το πρώτο στοιχείο του ονόματος των ποταμών Αχελώος και Αχέρων, όπου η ρίζα αχ- θα συνδεόταν με την έννοια «ύδωρ, νερό» και ίσως να είχε και χθόνιες συνδηλώσεις. Σήμερα η άποψη αυτή έχει γενικά εγκαταλειφθεί και οι περισσότεροι ειδικοί συνδέουν το όνομα με τη ρίζα της λέξης ἄχος (=πόνος, θλίψη, στενοχώρια, άγχος αγωνία, λύπη).
Η σύνδεση αυτή είχε γίνει ήδη από την
αρχαία εποχή και αναβίωσε χάρη σε τρεις σπουδαίους φιλολόγους της σύγχρονης εποχής, τους Kretschmer, Palmer και Nagy. Ο πρώτος θεωρεί ότι το όνομα σχηματίστηκε ως εξής (οι τύποι με αστερίσκο είναι υποθετικοί):

ἄχος > *ἀχίλος (όπως οργή > οργίλος) > Ἀχιλλεύς. 
Στην περίπτωση αυτή το όνομα θα σήμαινε «αυτός που έχει τάση για ἄχος» με το ἄχος να έχει μια από τις σημασίες που αναφέρονται παραπάνω. Ομοίως οργίλος = αυτός που έχει τάση για οργή.

Οι Palmer και Nagy θεωρούν ότι το όνομα είναι σύνθετο, ἄχος + λαwός (= στρατός), και σχηματίστηκε ως εξής:

ἀχι- (η μορφή που παίρνουν αντίστοιχα ουσιαστικά κατά τη σύνθεση. Πβ. κῦδος > κυδι-άνειρα / κάλλος > καλλι-άνασσα) > *Αχί-λαwος > Αχιλλεύς. Στην περίπτωση αυτή το όνομα θα ήταν υποκοριστικό. Πβ. Πατροκλέwης > Πάτροκλος, Εχέλαwος > Έχελος, Πενθίλαwος > Πένθιλος. Ο διπλασιασμός του συμφώνου (εδώ -λλ-) είναι συχνός στα υποκοριστικά (π.χ. Χάριλλος < Χαρίλαος, Κλεόμμας < Κλεομένης), το ίδιο και η κατάληξη -εύς (Αλεξεύς < Αλέξανδρος). Στην περίπτωση αυτή το όνομα θα σήμαινε «αυτός που προκαλεί ἄχος στον στρατό»

[Πηγές: G. Holland, "The name of Achilles", Glotta 71, 1993, 17-27]


Σταύρος Γκιργκένης
Διδάκτορας κλασικής φιλολογίας. heterophoton.

http://ellinondiktyo.blogspot.gr/2014/01/blog-post_7770.html

1 σχόλιο :

  1. Κιοσογλου Νικος14 Αυγούστου 2017 - 4:43 μ.μ.

    Ταπεινα εκφερω την γνωμη μου .Επταταξιου εσπερινου Λυκειου αιωνιως ημιμαθης.Μελετω Ομηρο και κλασσικους και παντα σημειωνω.Αγνοηστε η ευγενικα διωρθωστε.Μονο για την Αληθεια παρακαλω.
    Λεξεις,ριζες που εχουν σχεση με υδατα,θαλασσα,ακτη,παραλια,ποταμια,
    πηγες ,αιγιαλους
    Αχ π.χ Αχελωος,α(χ)οος,αχερων,αχαιος,Αχαιια,Αχ-ιλλ-ευς
    (Θεος των υδατων οπως η μητερα του)
    Ελλ-ιλλ-αλλ-ιλλι-ηλ-σελ με την εννοια του Υψιστος,Θεος,Βασιλευς,προστατης,Ηλιος,σεληνη,Αγος,αρχηγος.
    Π.χ Ελλην,ιλλυρος (ελλ.ονοματοθεσια για τους κατοικους υψηλων ορεων ασχετως φυλης)π.χ Υρεια,Αρεια,gora κλπ
    Ιλι-Ιλι λαμα σαβαχθανι του Ιησου.
    Αλεκω,Αλεξανδρος και πιθανως Αλλ-αχ,Οιλλευς

    Αq-ua(νερο,υδατα,πηγες λατ-ιταλ),ag-ua(ισπ),αχαιος,achivus(αχαιος στα λατινικα),ahwo πρωτογερμανικα,αche κελτικα,πολη
    Aachen στη Γερμανια λεγεται Αix στα γαλλικα και Αx με πολλα νερα.

    Αιγ-αιο,Αιγ-ιο,Αιγινα,Αιγαι,Αιακ-ος,Αια(κ)s,Ajax!!
    Αιγι-αλος,Αιγιαλεια αλλα και Οιχ-αλια,Οικ-λης,Ωκ-αλεη στον Ομηρο.
    Αλλα και Ωξ-ος και Αξ-ιος ποταμος και Φ-αιακ-ες,φ-ωκα-εις,Φ-ωκ-ις,Φ-ωκαια .Ολες παραλιες πολεις η νησια.
    Ωκαιανος( αεναα- εναα -αιεν υδατα)
    Ακ- τη,Ακτικη (Αττικη)κλπ
    Οι Αιγαιοι φιλυσηχοι νησιωτες στα στοματα πειρατων ,εμπορων και
    ξενων κατακτητων κατεληξαν Ελ αιγαιεις Δηλ. Λελεγες
    Θαλασσα=αλασ-σα με δασεια.Δηλ.η φερουσα,εμπεριεχουσα αλας.
    σ-(θ)αλασ-σα .Οπως salt,Salz-burg,salis κλπ
    Ανθρωπος=ανδρο(s)οπος.Δηλ.ο οπος του ανδρος.Δηλ.το εργο,δημιουργημα,η ουσια,ο χυμος η οπωρα,το φρουτο,ο καρπος που κανει ο ανθρωπος.
    Οπως opus,opera κλπ.
    Γιατι χωρις τον ανδρα δεν γινεται ανθρωπος (ουτε χωρις γυναικα βεβαια!)
    Καμμια γνωση δεν ειναι οριστικη .Απο παιδι και απο τρελλο μαθαινεις.
    Σας ευχαριστω






    ΑπάντησηΔιαγραφή

Σχόλια που δεν συνάδουν με το περιεχόμενο της ανάρτησης, όπως και σχόλια υβριστικά προς τους αρθρογράφους, προσβλητικά σχόλια προς άλλους αναγνώστες σχολιαστές και λεκτικές επιθέσεις προς το ιστολόγιο θα διαγράφονται.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...