Κυριακή, 25 Οκτωβρίου 2015

12. ΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ‏

ΟΙ  ΣΚΛΑΒΩΜΕΝΕΣ  ΠΟΛΕΙΣ  ΤΗΣ  ΒΟΡΕΙΑΣ  
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Δ. Οι Στόβοι της Μακεδονίας
Ο «Οίκος του Περιστερίου» στους   Στόβους  
της κατεχόμενης  από  Βουλγάρους  Βόρειας  Ελληνικής Μακεδονίας.
Οι  Στόβοι  ήταν  μια  αρχαία  Ελληνική  πόλη της Βόρειας  Μακεδονίας. Η πόλη κτίστηκε από  τους  
Έλληνες  στο σημείο όπου ο ποταμός Εριγώνας ενώνεται με τον Αξιό, κάτι που της προσέδωσε μεγάλη εμπορική και στρατηγική σημασία.
Τα ερείπια της αρχαίας αυτής Ελληνικής πόλης βρίσκονται επάνω σε λόφο κοντά στον Σιδηροδρομικό Σταθμό της γραμμής που συνδέει τους   ΣΚΟΥΠΟΥΣ  με τη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.
      Πρόκειται  για  μία  σπουδαία  και  ένδοξη  Ελληνική  πόλη επί του Εριγώνα ποταμού,  
(παραποτάμου του Αξιού), στη συμβολή των 2 ποταμών. Σήμερα υπάρχει  εκεί,  σε  απόσταση  5  χιλιομέτρων  η  κωμόπολη  Ροσομάν  (4.000 κατοίκων)   και  η   κωμόπολη   Γκράντσκο  (4.000  κατοίκων),  της κατεχόμενης  Βόρειας  Μακεδονίας,  πάνω στον άξονα που οδηγεί από τον Δούναβη στο Αιγαίο.
Η πόλη  Στόβοι  θεωρείται ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος στην κατεχόμενη  από  τους  
Βουλγάρους  Ελληνικής  Βόρειας  Μακεδονίας  και απέχει  μόλις  160 χιλιόμετρα από τη 
Θεσσαλονίκη.
Ο  ποταμός  Εριγών, αποκαλείται σήμερα Μαυροπόταμος, (στα βουλγάρικα  Τσέρνα) και πηγάζει από το Ντεμίρ Χισάρ και το Πελιστέρ,  (βουνά  του  Λύγκου)   και χύνεται στον  Αξιό,   20 χλμ. κάτω από την  αρχαία  Ελληνική  πόλη  Βελισσό  (βουλγαρικά  Βέλες),  κοντά στην περιοχή των αρχαίων Στόβων.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ  ΨΗΦΙΔΩΤΑ  ΣΤΟΥΣ  ΣΤΟΒΟΥΣ
Οι Ελληνικοί   Στόβοι εξελίχθηκαν ιστορικά με βάση τον αρχικό πυρήνα που είχαν ιδρύσει οι Παίονες στην Αρχαϊκή εποχή. Η αρχική πόλη είχε ένα εμβαδόν 25.000 τετραγωνικών μέτρων. Η γεωγραφική της θέση την επέτρεψε να ανθίσει εμπορικά, ενώ το κοντινό όρος Κλέπα την προμήθευε με μάρμαρο. Στον αρχικό παιονικό οικισμό ήρθαν να προστεθούν σταδιακά και πολλοί  άλλοι  Έλληνες. Θεωρείται ότι οι  Στόβοι προσαρτήθηκαν   στο 
Ελληνικό  Μακεδονικό  κράτος από τον Φίλιππο Ε΄ το 217 π.Χ. παράλληλα με την έτερη 
μεγάλη  Ελληνική  πόλη της  περιοχής, των  Βυλαζώρων.
Μετά το 168 π.Χ., όταν και οι Ρωμαίοι νίκησαν τον βασιλιά της Μακεδονίας Περσέα, οι Στόβοι ακολουθούν τη μοίρα της ευρύτερης περιοχής και εντάσσονται στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, ως πρωτεύουσα της επαρχία της Macedonia Salutaris. Η πρώτη αναφορά της πόλης εντοπίζεται το 197 π.Χ. στον Τίτο Λίβιο. Το 69 π.Χ. ανακηρύχθηκε ισοπολιτίδα πόλη (municipium) και κόπηκαν νομίσματα με την επιγραφή Municipium Stobensium. Το 388  μ.Χ.  ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α' διέμεινε στην πόλη ενώ στη συνέχεια υπέφερε από τις εισβολές αρχικά των Οστρογότθων και στη συνέχεια των Σλάβων, που συνέβαλαν στην πλήρη παρακμή της. Σημαντική προσωπικότητα από τους Στόβους της Ύστερης Αρχαιότητας ήταν ο Έλληνας  συγγραφέας Ιωάννης Στοβαίος.

H  ΑΡΧΑΙΑ  ΕΛΛΗΝΙΚΗ  ΠΟΛΗ  ΣΤΟΒΟΙ  ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ  ΣΤΟ  ΜΕΣΟΝ ΤΗΣ  
ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ  ΤΩΝ  ΔΥΟ  ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ  ΠΟΛΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΣΚΟΥΠΩΝ
Ελληνική επιγραφή έφερε η βάση του αγάλματος, που ανασύρθηκε πρόσφατα από τη γη των αρχαίωνΕλληνικών  Στόβων.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι  βούλγαροι  προσπάθησαν να καταστρέψουν την  Ελληνική  επιγραφή  και  αρπάχτηκαν με  τους  αμερικανούς  αρχαιολόγους.


Η  ΣΗΜΕΡΙΝΗ  ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ  ΒΟΡΕΙΑ  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.  
ΟΛΕΣ  ΟΙ ΣΚΛΑΒΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ  ΟΛΕΣ - ΕΙΝΑΙ  ΣΠΑΡΜΕΝΕΣ  ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ  ΕΡΕΙΠΙΑ  ΚΑΙ  ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ  ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ  ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ  ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Nέα  ευρήματα της  Ελληνικής  και  της  Ρωμαϊκής εποχής στους Στόβους της κατεχόμενης  

Βόρειας  Μακεδονίας.

Με ελληνική επιγραφή η βάση του αγάλματος, με τα θραύματα των κάτω άκρων κόρης ή θεότητας, που ανασύρθηκε πρόσφατα από τη γη των αρχαίων Στόβων  στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

 Οι Στόβοι, πόλη ακμάζουσα στους Ελληνορωμαϊκούς χρόνους, είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας τυπικής, ελληνικής πόλης της περιοχής.
Σήμερα, η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ  συμμετέχει  αλλά  και  έχει  σαν  αντίπαλο το κύκλωμα λαθρεμπορίας και παράνομης εξαγωγής αρχαιοτήτων, το οποίο 
υποτίθεται,  σκοπεύει να το αντιμετωπίσει με το μέτρο της επί 24ώρου βάσεως φύλαξης του αρχαιολογικού χώρου. Οι Στόβοι είναι από τα διάσημα αρχαιολογικά τοπωνύμια της καταχόμενης από  βουλγάρους  Βόρειας  
Μακεδονίας, που επισκέπτονται τουρίστες, λόγιοι και επιστήμονες.
Οι Στόβοι υπάρχουν ως μεγάλη πόλη ήδη από τον 3ο αιώνα π.Χ. Αναφέρεται από τον Λίβιο το 197 π.Χ. Επί ρωμαϊκής κυριαρχίας έφθασε στην υψηλότερη ακμή.
 Τα  αρχαιολογικά  ευρήματα  έχουν  όλα τα χαρακτηριστικά μιας ελληνικής πόλης της Μακεδονίας με απόλυτη κυριαρχία της ελληνικής γλώσσας.


ΤΟ  ΕΛΛΗΝΙΚΟ  ΘΕΑΤΡΟ  ΤΩΝ  ΣΤΟΒΩΝ


ΟΙ  ΣΤΟΒΟΙ  ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Οι ΣΤΟΒΟΙ ήταν μια από τις πόλεις της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ  που βρίσκεται στη συμβολή του ποταμού ΕΡΙΓΩΝΑ με τον ΑΞΙΟ του οποίου αποτελεί έναν από τους πολλούς παραποτάμους του.

Τα ερείπια της πόλεως των ΣΤΟΒΩΝ χρονολογούνται από την Ελληνική, τη Ρωμαϊκή και τη Βυζαντινή περίοδο και αναδεικνύουν εμφανέστατα τη σημασία της πόλεως και του ρόλου που διεδραμάτισε στην περιοχή.

Στους ΣΤΟΒΟΥΣ διασώζεται Ελληνικό θέατρο το οποίο έχει ανασκαφεί εντελώς, το οποίο αποτελεί ένα επιβλητικό έργο που έχει διάμετρο 85,9 μέτρων με 17 σειρές καθισμάτων, από ντόπιο μάρμαρο και έχει χωρητικότητα 5.000 θέσεων. Η πόλις κυρίως ήκμασε κατά την Ρωμαϊκή περίοδο μετά το 167 μ.Χ. που αναφέρεται ως κέντρο εμπορίου άλατος, ένεκα του οποίου απέκτησε το δικαίωμα να κόβει νομίσματα, ενώ για πολλά χρόνια διετέλεσε πρωτεύουσα της Μακεδονίας.

Από την επισκοπική Βασιλική στην πόλη Στόβους "υπέρ ευχής'.

Το αρχαίο βαπτιστήριο της Βασιλικής

Στους ΣΤΟΒΟΥΣ ανακαλύφθηκε  Ελληνικός   χριστιανικός ναός που είχε μήκος 50 μέτρων και διέθετε τρία κλίτη (πλευρές, πλαγιές) με 13 μαρμάρινους στύλους, κάτω από τους οποίους υπήρχε άλλη σειρά ώστε να σχηματίζεται διώροφος Ναός.
Τον παρελθόντα αιώνα κοντά στον Σιδηροδρομικό Σταθμό, κατασκευάστηκε Μουσείο, στο οποίο τοποθετήθηκαν Αρχαία Ελληνικά, Ρωμαϊκά και Βυζαντινά ευρήματα προερχόμενα από ανασκαφές και πολλά από αυτά θεωρούνται μοναδικά στο είδος τους.


Στόβος   ή στόμφος   είναι λέξεις ελληνικές και χρησιμοποιούνταν και στην μακεδονική, ελληνική φυσικά, διάλεκτο. Στη νότια Ελλάδα ήταν σε χρήση η λέξη στόμφος, είχε το νόημα της λοιδορίας, της βρισιάς, των παραφουσκωμένων λόγων και προέρχεται από το ρήμα στοβέω-ώ.
       Στη Μακεδονία χρησιμοποιούνταν στην κυριολεκτική της έννοια, του γεμάτου στόματος, του φουσκωμένου. Έτσι, τουλάχιστον, μας τη δίνει ο Μακεδών Λυκόφρωνπου ήταν ιαμβολόγος (έγραφε ιάμβους) στην αυλή του Πτολεμαίου Β΄του Φιλάδελφου στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, περί το 290 π.Χ.- ο Πτολεμαίος ο Β΄ ήταν γιος του Σωτήρα, στρατηγού του Αλεξάνδρου, ιδρυτού του ελληνο-αιγυπτιακού βασιλείου).
          
Αν αναλογιστούμε, λοιπόν, ότι η αρχαία πόλη που βρίσκονταν, βήματα σχεδόν, από το σημείο όπου ο Εριγώνας ποταμός έπεφτε με ορμή μέσα στον Αξιό ποταμό, καθώς ήταν φουσκωμένος και ο ένας ποταμός και ο άλλος, τότε θα εννοήσουμε γιατί ο οικισμός που κτίστηκε δίπλα σε αυτό το σημείο πήρε το όνομα ‘Στόβοι’.


ΟΙ  ΣΤΟΒΟΙ
Η ύπαρξη του οικισμού επιβεβαιώνεται αρχαιολογικά, τουλάχιστον από τον 6ο αιώνα π.Χ. Ως μεγάλη πόλη υπάρχει από τον 3ο αιώνα π.Χ. Αναφέρεται από τον Λίβιο (Titus Livius ) το 197 π.Χ. στην εξόρμηση του Φίλιππου του Ε΄ κατά των Δαρδάνων.
Ο οικισμός αυτός των ελληνιστικών χρόνων αναπτύχθηκε στο έπακρο, ενάμισι με δύο αιώνες μετά, επί ρωμαϊκής κυριαρχίας. Πήρε τη μορφή της μεγάλης πόλης. Ειδικά για αυτήν υπήρχε παράδρομος της Εγνατίας Οδού, όπου από τη Θεσσαλονίκη έφτανε μέχρι τους Στόβους. Στα ρωμαϊκά χρόνια ο πληθυσμός αυξήθηκε, αφού εγκαταστάθηκαν σε αυτήν Ρωμαίοι έμποροι καθώς και Ιουδαίοι, όπως και στο Άστραιον (σημερινή Στρώμνιτσα).
    Οι Στόβοι  είχαν τα χαρακτηριστικά μιας αναπτυγμένης ελληνικής πόλης της μακεδονικής γης, όπως ακριβώς και η Ηράκλεια (Μοναστήρι).
     
Ο πολιτισμός της διαφαίνεται, εκτός των άλλων, και από τα ερείπια που ανακαλύφθηκαν τα οποία της προσδίδουν το μεγαλείο μιας χαμένης αρχαίας εποχής.Ναοί, λουτρά, μαρμάρινο θέατρο, κοιμητήριο, μαρμαρόστρωτοι οδοί κλπ    .Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πόλης αυτής ήταν και είναι, αυτό που ξαφνιάζει τους ‘ειδικούς’η κυριαρχία της ελληνικής γλώσσας ή καλύτερα η μοναδικότητά της.    Ακόμη και τα λατινικά ονόματα των ρωμαίων κατοίκων αναγράφονται με ελληνικά γράμματα. Ελληνικά ονόματα υπάρχουν  στο αρχαίο νεκροταφείο, ελληνικά στους ναούς, ελληνικά στο μαρμάρινο θέατρο.
ΟΙ  ΕΒΡΑΙΟΙ  ΣΤΟΥΣ  ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ  ΣΤΟΒΟΥΣ
Ακόμη και στην ιουδαϊκή συναγωγή του 3ου αιώνα μ.Χ, η επιγραφή του «Κλαύδιου Τιβέριου Πολύχαρμου, που ήταν γνωστός και ως Αχύριος, πατέρας της Συναγωγής των Στοβίων» μας ενημερώνει για την ανέγερσή της και είναι 32 γραμμών είναι και αυτή στα ελληνικά των ελληνιστικών χρόνων.

Το αρχαίο Θέατρο των Στόβων με τις κατανεμημένες θέσεις.
Οι ανασκαφές στους Στόβους άρχισαν από τους Σέρβους το 1924 και συνεχίστηκαν μέχρι το 1936. Τα ευρήματα ήταν πάρα πολλά. Ολόκληρα κτίρια, ελληνικές επιγραφές (που αποκρύβονται από το σκοπιανό καθεστώς), μεγάλοι ναοί καθώς και το ξεχωριστό θέατρο.
 Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν το 1971-72 με πρωτοβουλία του πανεπιστημίου του Τέξας που εδρεύει στο Ώστιν.
Αναφέρεται  ότι  η  συμφωνία  μεταξύ  του  πανεπιστημίου  του  Ώστιν  και  της κυβέρνησης  των  βουλγάρων  των  Σκοπίων  είναι  να  αποκρύβεται  συστηματικά, αλλά  με  διακριτικό  τρόπο,  κάθε  αρχαιολογικό  εύρημα  που  συσχετίζεται  με τους Έλληνες.
Τα ευρήματα ήταν πάρα πολλά. Βγήκε στο προσκήνιο όλη η αρχαία πόλη, η οποία εγκαταλείφθηκε εσπευσμένα λόγω εισβολής βάρβαρων σλαβικών φυλών του 6ου ή 7ου αιώνα.Στο αρχαίο θέατρο των Στόβων που είναι του 2ου αιώνα μ.Χ., πραγματοποιούνται, σήμερα, από τους σκοπιανούς εκδηλώσεις τη θερινή περίοδο, όπως και σε αυτό της αρχαίας Ηράκλειας.
Οι κερκίδες του θεάτρου των Στόβων είναι χαραγμένες με ονόματα ελληνικά και ρωμαϊκά με ελληνική γραφή για να διαχωρίζονται οι θέσεις. Η μέθοδος αυτή ήταν ακολουθητέα σε όλα τα ελληνικά θέατρα της αρχαιότητας. Εκείνο το οποίο εντυπωσιάζει είναι πως πολλές θέσεις είναι χαραγμένες ονόματα πέντε ρωμαϊκών φυλών. Αυτό δίνει την ιδέα πως το θέατρο χρησιμοποιούνταν ως πολιτικό πεδίο.
Οι χαμηλές κερκίδες είχαν 18 σειρές και χωρητικότητα 3.038 θεατών και οι υψηλές 17 με χωρητικότητα 4.637 θεατών. Αντιλαμβάνεται κανείς τον κόσμο που συγκεντρώνονταν εκεί για να ψυχαγωγηθεί.
Στο προαύλιο του θεάτρου βρέθηκε ναός αφιερωμένος στη Νέμεση, επίσης από τις πολλές επιγραφές και τα αγάλματα πληροφορούμαστε πως λατρεύονταν στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια η Υγεία, ο Τελεσφόρος, η Αρτέμιδα η Λοχεία, ο Απόλλων ο Κλάριος, ο Ζευς, ο Διόνυσος και η Ήρα.Οι Στόβοι είχαν μια συνεχή ελληνοπρέπεια. Στον οικιστικό τομέα αλλά και στον πολιτιστικό.
Ο  ΕΛΛΗΝΑΣ  ΜΑΚΕΔΩΝ  ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΟΒΑΙΟΣ
   Στα μέσα του πέμπτου προς έκτο  μ.Χ., κάνει την παρουσία του μια μεγάλη διάνοια του βορειοελλαδικού χώρου που λέγεται 
Ιωάννης ο Στοβαίος.
Γράφει στο βιβλίο του ο Θεόκλητος Μπαμπούρης:

« ωάννης Στοβαος ταν γραμματικός, καταγόταν π τος Στόβους τς Μακεδονίας κα ζησε κατ τν 5ο μ.Χ αι. γνωστος ν πολλοίς, μεινε στνστορία γι τ ργον του «ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ». Δν εναι να πλ ράνισμα γνωμν,λλ μία πραγματικ κιβωτς τς λληνικς Σκέψεως. Τ πόσταγμα τς σοφίας 204 φιλοσόφων κα στορικν, 150 ποιητν κα 120 ρητόρων μέσα σ’ να χρονικπλαίσιο δώδεκα αώνων χωρισμένο σ κεφάλαια νάλογα μ τ θικό τους περιεχόμενο εναι νεκτιμήτου ξίας.»


Ότι έχουμε μάθει, παραδείγματος χάριν για τον Ερμή τον τρισμέγιστο το έχουμε μάθει από το Ιωάννη το Στοβαίο. Μέσα από ένα σύνολο 500 αποσπασμάτων, από έργα που έχουν χαθεί, μας γίνονται γνωστές οι σκέψεις, οι απόψεις, ποιητών, φιλοσόφων, ρητόρων, συγγραφέων. Το ‘Ανθολόγιο’ μεταφέρθηκε στη Δύση μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Εκδόθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 1536. Από τότε ακολούθησαν πολλές άλλες σε πολλά κράτη της Ευρώπης. Αποτέλεσε την πυξίδα που έδειξε το δρόμο του διαφωτισμού.


Οι ΣΤΟΒΟΙ ήταν η ιδιαίτερη πατρίδα του εξ’ αυτής ονομασθέντος Έλληνα γραμματικού, Ιωάννου Στοβαίου, ο οποίος, όπως προαναφέραμε, εκτός από γραμματικός, ήταν και νεοπλατωνικός φιλόσοφος, ο οποίος έζησε την Ε` μ.Χ. εκατονταετία και έγινε διάσημος διότι συνέγραψε έργα για χρήση του υιού του, Σεπτιμίου, τα οποία περιλαμβάνουν ηθικά γνωμικά και συμπεράσματα, τα οποία συγκέντρωσε από 500 περίπου Αρχαία Ελληνικά Συγγράμματα ποιητών, φιλοσόφων, ιστορικών, θεατρικών (δραματικών και κωμικών έργων).
Το συγγραφικό έργο του ΣΤΟΒΑΙΟΥ διαιρείται σε δύο μέρη από τα οποία, το πρώτο καλείται «Εκλογαί φυσικαί και ηθικαί» και το δεύτερο «Ανθολόγιον».

Το έργο του ΣΤΟΒΑΙΟΥ θεωρείται πολύ σημαντικό, σπάνιο, ανεπανάληπτο και μνημειώδες, διότι χάρη σ’ αυτό διεσώθησαν αποσπάσματα από συγγράμματα πολλών Αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, τα έργα των οποίων απωλέσθηκαν ή κατεστράφηκαν με την πάροδον των αιώνων και των οποίων η ύπαρξις γίνεται γνωστή από την συλλογή του ΣΤΟΒΑΙΟΥ.
Πέραν όμως αυτών, ο ΣΤΟΒΑΙΟΣ αποτελεί περίτρανη απόδειξη, της Ελληνικότητας της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΝΩΜΙΚΑ VI

Συγγραφέας: ΜΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ

Η παρούσα έκδοση έχει  το κείμενο της εκδόσεως των C. Wachsmuth - o. Hense, 5 τόμοι με παράρτημα, Λειψία 1884 - 1923.
 Ο Ιωάννης Στοβαίος, ο οποίος καταγόταν από την πόλη της Μακεδονίας Στόβοι, στο Ανθολόγιό του συγκέντρωσε εκλεκτά χωρία από πολυάριθμους, πάνω από 450, ποιητές και πεζογράφους, οι περισσότεροι από τους οποίους συναντώνται εδώ για πρώτη και τελευταία φορά. Ο συλλέκτης, που έζησε στις αρχές του 5ου μ. Χ. αιώνα.-

ΖΗΝΩΝ  ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ


Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Σχόλια που δεν συνάδουν με το περιεχόμενο της ανάρτησης, όπως και σχόλια υβριστικά προς τους αρθρογράφους, προσβλητικά σχόλια προς άλλους αναγνώστες σχολιαστές και λεκτικές επιθέσεις προς το ιστολόγιο θα διαγράφονται.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...