Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2019

16 Σεπτεμβρίου 1944. ΑΡΧΙΣΑΝ ΣΤΟΝ ΜΕΛΙΓΑΛΑ ΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΥΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΕΣ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΧΑΜΟΓΕΛΑΣΤΑ.



Γράφει ο Σπυρίδων Χατζάρας

Ο Μελιγαλάς δεν αλώθηκε από τους Κομμουνιστές, αλλά παραδόθηκε, μετά από τις εγγυήσεις των εγγλέζων στρατιωτικών συνδέσμων, στον «αγωνιστή Διονύση», της Ιντέλιζενς Σέρβις, που παραδόθηκε αλλά δεν τον εκτέλεσαν, μαζί με  τους άλλους  500 που πίστεψαν τον Γκόρντον, και παραδόθηκαν, αλλά τους εξετέλεσαν.  Το σύνολο των αθώων  θυμάτων των κομμουνιστών στον Μελιγαλά ήσαν 1718. Στην Πηγάδα ρίχτηκαν οι 787.


Η πολιορκία του Μελιγαλά άρχισε στις 11 Σεπτεμβρίου. 

Τη νύχτα της 11ης ένας ελασίτης ο Ηλίας Σκλήρης μπήκε στον Μελιγαλά και έδωσε στον εαμίτη γιατρό Χρήστο Σκλήρη, και τον εαμίτη δικηγόρο Δημήτριο Αργιανά τις προκηρύξεις για την αποκήρυξη των Ταγμάτων από την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, τις οποίες εκείνοι σκόρπισαν στην πόλη και οι οποίες καλούσαν τούς «Ταγματασφαλίτες» να εγκαταλείψουν τα όπλα για να μην θεωρηθούν δοσίλογοι.
Ο Ελασίτης του Ωρίωνα, έλαβε από τους Σκλήρη, και Αργιανά πληροφορίες και σχεδιαγράμματα για την οχύρωση και την άμυνα της πόλης.

 Η επίθεση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ κατά του Μελιγαλά, εκδηλώθηκε στις 5.30 το πρωί της 13ης Σεπτεμβρίου 1944, με την τακτική του αιφνιδιασμού αλλά προσέκρουσε στο ναρκοπέδιο που αγνοούσαν, γιατί είχε δημιουργηθεί την προηγούμενη νύχτα.
Αφού απέτυχε ο αιφνιδιασμός, η επίθεση και συνεχίστηκε χωρίς πρόοδο και επιτυχία έως το βράδυ της 14ης , οπότε και ανακόπηκε λόγω έλλειψης πυρομαχικών, διότι , οι αντάρτες πυροβολούσαν στον γάμο του Καραγκιόζη και αγνοούσαν την αλφαβήτα κάθε φαντάρου. Τον έλεγχο πυρός.

Ταυτόχρονα στις 13 Σεπτεμβρίου 1944, απέπλευσε από την Πύλο με το καΐκι του Γεώργιου Κατρίτση η αντιπροσωπεία που έστειλε ο Στούπας στην Ναπόλι και την αποτελούσαν ένας Αρχιμανδρίτης από του Γαργαλιάνους, ο υπολοχαγός Μπούσιος, ο ανάπηρος πρώην χωροφύλακας Δημοσθένης Κοντός, και ο ειρηνοδίκης Κουντάνης. Αίτημα της Επιτροπής, «να αποβιβαστεί στο Μάραθο τμήμα του Ελληνικού Στρατού για να προστατεύσει τον δημοκρατικό λαό από την απειλή του ΕΛΑΣ».
 Ενώ είχε αρχίσει η επίθεση στον Μελιγαλά, εμφανίστηκε στην Τρίπολη ο ΕΛΑΣ, με έγγραφο του αντισυνταγματάρχη Σπύρου Τσικλητήρα, διοικητή του 8ου Συντάγματος ΕΛΑΣ Λακωνίας, που ζητούσε από τον Παπαδόγγονα να καταθέσει τα όπλα προσφέροντας , «απόλυτο εξασφάλιση της ζωής των» και «ελευθερία επανόδου εις τας εστίας των», και ζητούσε να οριστεί τριμελής επιτροπή διαπραγμάτευσης με έναν εκπρόσωπο των Πολιτικών Αρχών, τον μητροπολίτη και έναν αξιωματικό του Τάγματος Ασφαλείας.

Στις 14 Σεπτεμβρίου ενώ μαίνονταν οι μάχες στον Μελιγαλά αποβιβάστηκαν στον Αβλέμονα από το επιταγμένο μεταγωγικό «πρίγκιψ Δαβίδ», (που αργότερα μετέφερε τον Παπανδρέου και την κυβέρνηση του στον Πόρο), 550 καταδρομείς.  

Αργά το απόγευμα της 14ης Σεπτεμβρίου, εμφανίστηκαν στον Μελιγαλά, ο (ιουδαίος) λοχαγός Ντέιβιντ Γκίμπσον, της FORCE 133 ,  ο επίσης εβραίος και τροτσκιστής Ουίλκι, και ο ελληνοαμερικανός Τζον Φατσέας της OSS και επέβαλαν μια άτυπη εκεχειρία, μετά από 40 ώρες μαχών.


Παρασκευή 15 Σεπτεμβρίου 1944

Με το πρώτο φως της ημέρας, τη Παρασκευή 15 Σεπτεμβρίου 1944, εξήλθε από το φυλάκιο της Κάτω Ρούγας  του Μελιγαλά, μια τριμελής Επιτροπή, αποτελούμενη από τον πρόεδρο της Κοινότητας του Μελιγαλά Αλκιβιάδη Παπαδόπουλο , τον εαμίτη δικηγόρο Αργιανά και τον εφημέριο του Αγίου Ιωάννη Πούλο Παπαδόπουλο για να διαπραγματευτεί με τους Ελασίτες, «την παράδοση του Μελιγαλά, με αντάλλαγμα να μη γίνουν σφαγές και λεηλασίες».

Εκείνη την ώρα, όπως ανέφερε στην έκθεση του στο ΓΕΣ το 1955, ο υποδιοικητής του Τάγματος Παναγιώτης Καζάκος στις θέσεις μάχης είχαν απομείνει περί τους 300. Οι υπόλοιποι, μετά την διαρροή των όσων λέχθηκαν στη νυχτερινή σύσκεψη με τους εγγλέζους, και τους ψιθύρους των Εαμιτών του Μελιγαλά για τη λίστα των εξήντα «εθνοπροδοτών», που θα «πλήρωναν», για τα εγκλήματα τους, κρύφτηκαν στα σπίτια, όπως είχε γίνει προηγουμένως στον Πύργο και όπως έγινε αργότερα στους Γαργαλιάνους.
 Αυτό ήταν, «το αποτέλεσμα της κατάρρευσης του ηθικού» στο οποίο αναφέρθηκε ο Καζάκος, στην έκθεση του στο ΓΕΣ.
Το γεγονός είναι, ότι σχεδόν οι μισοί ταγματασφαλίτες και χωροφύλακες, που αισθανόντουσαν ότι δεν τους βάρυναν «εγκλήματα» , εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και κατέφυγαν στην αμφίβολη «ασφάλεια» των σπιτιών , τη νύχτα της 14ης Σεπτεμβρίου.

Η τριμελής Επιτροπή, σύμφωνα με την γραπτή μαρτυρία του Παπά Παπαδόπουλου, πρώτα συνάντησε τον «καπετάνιο του ΕΛΑΣ Κώστα Κανελλόπουλο », ( του οποίου η κόρη Μαρία είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ), και εκείνος τους έστειλε με συνοδεία στο Σολάκι, 2 χιλιόμετρα πιο πέρα, όπου συνάντησαν τον Γιάννη Φράγκο («Ακρίτα»), ο οποίος τούς εγγυήθηκε ότι, «μόνο τούς Ταγματασφαλίτες και τους εγκληματίες θα τιμωρούσαν».



Όσο να πάει η αντιπροσωπεία με τα πόδια στο Σολάκι να συζητήσει και να γυρίσει, την ησυχία, έσχιζε το «χωνί», από το οποίο οι ελασίτες φώναζαν : «Παραδοθείτε, ο αγώνας σας είναι μάταιος. Ο Άρης σας δίνει το λόγο της τιμής του, δεν θα σας πειράξει κανείς», και διάβαζαν τη διαταγή 330 της ΙΙΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ , που εκδόθηκε και γραπτώς με την υπογραφή του Βελουχιώτη με ημερομηνία 15 Σεπτεμβρίου, και η οποία ανέφερε: «..Διά τελευταίαν φοράν διακηρρύσσομεν δημοσία ότι πας ανήκων εις τα Εθνοπροδοτικά Τάγματα, όστις ήθελε παραδοθή ημίν και παραδώση τον οπλισμόν του εντός 24 ωρών από της κοινοποιήσεως της παρούσης θα του εξασφαλισθή απολύτως η ζωή και η ελευθερία επανόδου εις την οικίαν του. Μετά την εκπνοήν της άνω προθεσμίας πας εξ αυτών συλλαμβανόμενος κατά την διάρκειαν της μάχης ή άλλως ένοπλος θα τυφεκίζεται επί τόπου».
Η διαταγή 330 της ΙΙΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ, με την οποία ο Άρης εγγυόταν πλήρως τη ζωή όποιου παρέδιδε τον οπλισμό του εντός 24 ωρών, και ανακαλούσε την προηγούμενη που διέτασσε την άμεση και επιτόπου εκτέλεση των ταγματασφαλιτών, και εκδόθηκε με την εντολή των Άγγλων που διαπραγματεύτηκαν την παράδοση του Μελιγαλά, και έπεισαν τους ταγματασφαλίτες «να σταματήσουν την αιματοχυσία, να παραδοθούν στον ΕΛΑΣ και να περιμένουν να κριθούν από την Κυβέρνηση ».

 Όταν γύρισαν στην πόλη οι "διαπραγματευτές", ενημέρωσαν τους πάντες για τη Συμφωνία .
Το σύνθημα για τον ΕΛΑΣ, ότι οι ταγματασφαλίτες συμφώνησαν να καταθέσουν τα όπλα , ήταν να χτυπήσουν οι Καμπάνες, στις 12 το μεσημέρι.
 Όσο και αν φαίνεται απίστευτο, από όλους όσους έζησαν τα γεγονότα της 15ης Σεπτεμβρίου , ο μόνος που θυμόταν τις καμπάνες να χτυπούν «δαιμονισμένα» και ταυτόχρονα , και τους ταγματασφαλίτες «να σηκώνουν λευκές σημαίες», ήταν ο ελασίτης Βασίλης Κλεφτόγιαννης που αφηγήθηκε: «Οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούν δαιμονισμένα. Οι ταγματασφαλίτες σηκώνουν λευκές σημαίες. Ο Μελιγαλάς έπεσε».
 Ο άνθρωπος που χτυπούσε τις καμπάνες , ο εφημέριος του Αγίου Ιωάννη,   ο ιερέας Παναγιώτης (Πούλος) Παπαδόπουλος, που επέζησε της σφαγής, δεν το θυμόταν και δεν το ανέφερε στο ιδιόχειρο σημείωμα που έγραψε αργότερα, διότι η επίσημη άποψη της δεξιάς ήταν ότι ο Μελιγαλάς έπεσε μαχόμενος και δεν παραδόθηκε.
 Ο «Έπαρχος» της ΠΕΕΑ, στην Μεσσηνία, και αυτόπτης μάρτυρας Στάθης Κανναβός θυμόταν ότι, «λίγο μετά το ηλιοβάρεμα, (15 Σεπτέμβρη) , οι δολοφόνοι του Μελιγαλά, σηκώνουν από παντού λευκές σημαίες. Πετούν στα φυλάκια τα άτιμα όπλα τους και μπουλούκια - μπουλούκια, τρέχουν να κλειστούν στο Μπεζεστένι».
 Αν συνδυάσουμε τον Κλεφτόγιαννη και τον Κανναβό, ο εφημέριος του Αγίου Ιωάννη χτύπησε τις Καμπάνες με το «ηλιοβάρεμα» δηλαδή το μεσημέρι, και αφού δόθηκε το σύνθημα, τότε οι «Ταγματασφαλίτες» ,σήκωσαν λευκές σημαίες.

 Το μεσημέρι της 15ης Σεπτεμβρίου 1944, ακριβώς στις 12.00 , χτύπησαν οι καμπάνες της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη στην πλατεία του Δημαρχείου του Μελιγαλά. Αυτό ήταν το σύνθημα για να μπουν οι ελασίτες στην πόλη ενώ από τα σπίτια σήκωναν λευκές σημαίες .

 Ο ελασίτης Σπύρος Ξιάρχος , στο γεμάτο «επαναστατικά ψεύδη» βιβλίο αναμνήσεων που έβγαλε επί ΠΑΣΟΚ το 1982, έγραψε ότι «η τελευταία ταγματασφαλίτικη σφαίρα ρίχτηκε στις 12 και 05΄, και σκότωσε τον Αντώνη Τσιγουρή , από την Ανδρίτσαινα, ενώ ένα λεπτό πριν (12.04) «μια σφαίρα βρήκε στο μέτωπο τον ανθυπολοχαγό Διακουμογιαννόπουλο».

 Αυτός που πυροβολούσε από τον «Αη-Λιά», ήταν ο επιλοχίας Παναγιώτης Μπένος που επειδή είχε τη μάνα και την αδελφή του στον Μελιγαλά, αποφάσισε να μην φύγει, να μην παραδοθεί, αλλά να αποθάνει «μετά των αλλοφύλων». Αυτή ήταν «η μάχη του Αη-Λιά».

Το μεσημέρι της 15ης Σεπτεμβρίου, οι νεκροί ταγματασφαλίτες από τις μάχες ήσαν μόνο 15. Οι Κομμουνιστές με το που μπήκαν στην πόλη εκτέλεσαν του 41 τραυματίες, μαχητές και πολίτες που βρίσκονταν στο νοσοκομείο.


Οι ελασίτες , αφού μπήκαν στον Μελιγαλά, προχωρούσαν από σπίτι σε σπίτι και καλούσαν με τα «χωνιά» τους άμαχους, να αφήσουν τα σπίτια τους ανοικτά και να συγκεντρωθούν στο Μπεζεστένι, δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό, και στις «Μουριές του Δεληγιάννη». 

Στο Μπεζεστένι στοιβάχτηκαν 2700-3000 αιχμάλωτοι, από τους οποίους οι 500 μόνο ήσαν «ταγματασφαλίτες», αφού οι υπόλοιποι , που δεν είχαν εμπιστοσύνη στους Κομμουνιστές, πραγματοποίησαν μια ηρωική έξοδο με επικεφαλής τον ταγματάρχη Καζάκο και τον ανθυπολοχαγό Θεοφάνους. 
Από αυτούς 20-25 αποκόπηκαν και περικυκλωθήκαν από τους άνδρες του Βελουχιώτη, κοντά στο Σολάκι, και εκτελέστηκαν επί τόπου. Και έχουν θαφτεί εκεί. 
Οι υπόλοιποι 2500 στο Μπεζεστένι ήσαν «αντιδραστικοί». 

Στις 13.00 , σχηματίστηκε η Λαϊκή Επιτροπή, για να αποφασίσει την τύχη των αιχμαλώτων που ήσαν στοιβαγμένοι σαν ζώα στο Μπεζεστένι.

 Το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής, 15ης Σεπτεμβρίου, ενώ ακόμα ο Γκίμπσον ήταν παρών, είχαν αρχίσει και οι αυτοδικίες . Αιχμάλωτοι εκκαλούντο ονομαστικά έξω από το Μπεζεστένι και τους εκτελούσαν. 
Οι δρόμοι του Μελιγαλά είχαν γεμίσει πτώματα. 
Το σύνολο των θυμάτων των «αυτοδικιών» δεν εξακριβώθηκε ποτέ. Από τις μαρτυρίες όσων επέζησαν υπολογίζονται σε 120-150. 

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες και τις αφηγήσεις των Ελασιτών, εκείνοι που εκτελέστηκαν μέσα στην Πόλη και γύρω από το Μπεζεστένι , θάφτηκαν την επομένη και την μεθεπομένη σε ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο του Μελιγαλά, μαζί με τους 41 τραυματίες του νοσοκομείου, που εκτελέστηκαν αμέσως μετά την είσοδο του ΕΛΑΣ στην πόλη, επειδή δεν είχαν πάει στο Μπεζεστένι.

 Σε ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο του Μελιγαλά θάφτηκαν και οι Ελασίτες νεκροί, της μάχης. 

-Ο Μελιγαλάς παραδόθηκε και δεν αλώθηκε, μετά από «έφοδο» των κομμουνιστών. 

-Ο Μελιγαλάς παραδόθηκε στις 12.00 το μεσημέρι της 15ης Σεπτεμβρίου. Σύνθημα της Παράδοσης ήταν το χτύπημα της Καμπάνας.

- Οι περίπου 200 νεκροί της 15ης Σεπτεμβρίου 1944 ,πριν ξεκινήσει η σφαγή στην Πηγάδα, θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους στο νεκροταφείο.

Ο Βελουχιώτης, λίγες μέρες μετά τη σφαγή, στις 29 Οκτωβρίου 1944 ομολόγησε το έγκλημα στην πλατεία Ελευθερίας της Λαμίας , στην πανηγυρική συγκέντρωση του ΕΑΜ.

«Τώρα φωνάζουνε ότι ο Άρης σφάζει. Ναι, σφάξαμε κι είμαστε έτοιμοι να ξανασφάξουμε, αν χρειαστεί. Ποιους όμως σφάξαμε; Σφάξαμε κείνους που πρόδιδαν στους καταχτητές τους Έλληνες, κείνους που κλέβανε το λαό και διαπράττανε εγκλήματα», είπε στο μπαλκόνι της Λαμίας, 30 ημέρες μετά τις σφαγές.


Τις πρωινές ώρες του Σαββάτου, 16 Σεπτεμβρίου, απολύθηκαν με απόφαση της Επιτροπής, τα περισσότερα παιδιά, οι γυναίκες, και πολλοί ηλικιωμένοι.
 Κατά τις 10 πμ, εμφανίστηκε στο Μπεζεστένι, ο Βελουχιώτης συνοδευόμενος από το Αχιλλέα Μπλάνα, (Γραμματέα του ΚΚΕ Πελοποννήσου) , τον γραμματέα του ΕΑΜ στην Πελοπόννησο. Τάσο Κουλαμπά και τον κομισάριο Νίκο Μπελογιάννη Μπροστά στους Ουίλκι , Γκίμπσον και Φατσέα, έδωσαν εντολή στους υπευθύνους του ΕΛΑΣ , «να ερευνηθεί χωρίς συναισθηματισμό και μεγαθυμία η περίπτωση κάθε ταγματασφαλίτη, για να μην ξεφύγει κανένας που έχει διαπράξει έγκλημα».
Οι κρατούμενοι χωρίστηκαν ανάλογα με τον τόπο καταγωγής τους, και οι τοπικές Επιτροπές του ΕΑΜ από τα γύρω χωριά και τις κωμοπόλεις, που κατέφθασαν , έδιναν πληροφορίες για το αν ήταν ταγματασφαλίτες η «αντιδραστικοί».
 Πολλές τοπικές οργανώσεις , ζητούσαν και έπαιρναν τους συγχωριανούς των να τους «δικάσουν» και να τους εκτελέσουν στα χωριά τους.
Το παράδειγμα το έδωσε η οργάνωση Οιχαλίας και Μερόπης.
Πήραν 15 «αντιδραστικούς» και τους εκτέλεσαν. Και από το Νησί πήραν 13 τους οδήγησαν στο κέντρο της Μεσσήνης και εκεί με χορούς και τραγούδια τους εκτέλεσαν . Στο Νεοχώρι εκτελέστηκαν 150, στο Σολάκι και στην Ανθούσα 200. Πολλούς αξιωματικούς και στρατιώτες του Τάγματος τους μετέφεραν στη μάντρα του «Κριμπά», στη Μερόπη , και τους εκτέλεσαν το βράδυ, της 16ης Σεπτεμβρίου και τους έριξαν σ’ ένα ξεροπήγαδο . Εκεί έσφαξαν και τους γιατρούς, τους δικηγόρους, και τους καθηγητές που έπιασαν στον Μελιγαλά.
Μόνο τα Ζευγολατιό δεν σκότωσε κανέναν.

 Τα πτώματα όσων εκτελέστηκαν από «το λαό» στα γύρω χωριά δεν ρίχτηκαν στην Πηγάδα. Αυτούς, αλλοι τους υπολογίζουν σε 750 και άλλοι σε 1200.

Ο «Άρης» με τον Μπελογιάννη, έφυγαν για την Μερόπη, από όπου παρέλαβαν τους 19 που δολοφονήθηκαν πανηγυρικά στην Καλαμάτα.
Από τη Μερόπη με τον ασύρματο ο Ουίλκι και ο Γκίμπσον ενημέρωσαν το Κάιρο ότι « ο Άρης πηγαίνει στην Καλαμάτα από τον Μελιγαλα, επικεφαλής της ΙΙΙ Μεραρχια του ΕΛΑΣ, με 1000 αντάρτες και το Επιτελείο του, και μεταφέρει αριθμό αιχμαλώτων» .
Το όργιο της προαναγγελθείσας από το 2ο Γραφείο του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ, σφαγής άρχισε μετά την αποχώρηση του Άρη, του Μπελογιάννη και των «συμμάχων». Την τύχη των κρατούμενων αποφάσισαν εν τάχει σε ένα άτυπο «ανταρτοδικείο» ο Μπράβος και ο Καραμούζης.

Η πρώτη ομάδα από 50 ,έφυγε από το Μπεζεστένι «για ανάκριση», γύρω στις 11πμ του Σάββατου 16 Σεπτεμβρίου, και διασταυρώθηκε στον δρόμο με τους έφιππους Βελουχιώτη και Μπελογιάννη.
 Στο πενθήμερο από τις 16 ως τις 20 Σεπτεμβρίου έφυγαν 13 κουστωδίες κρατουμένων. Άλλες με 50 άλλες με 100, άλλες με 120.

Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν ασταμάτητα ως την Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου το μεσημέρι, οπότε ελευθερώθηκαν οι τελευταίοι 34 επιζώντες.

ΖΗΝΩΝ  ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ


Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Σχόλια που δεν συνάδουν με το περιεχόμενο της ανάρτησης, όπως και σχόλια υβριστικά προς τους αρθρογράφους, προσβλητικά σχόλια προς άλλους αναγνώστες σχολιαστές και λεκτικές επιθέσεις προς το ιστολόγιο θα διαγράφονται.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...